ΟΣΕ: Λέμε όχι στις εξυγιάνσεις και μεταρρυθμίσεις τους
ΑΥΓΗ Ημερομηνία δημοσίευσης: 04/05/2010
Του Νίκου Γεωργακάκη
Στην προχθεσινή συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης και της λεγόμενης τρόικας (Ε.Ε. - ΕΚΤ - ΔΝΤ) περιλαμβάνονται αφενός σκληρά και επώδυνα φορολογικά και εισοδηματικά μέτρα και αφετέρου διαρθρωτικά μέτρα όπως η παραπέρα εκποίηση σημαντικών δημόσιων φορέων στους κλάδους των μεταφορών, της Ενέργειας, τις τηλεπικοινωνίες, προώθηση των ΣΔΙΤ κ.λπ.
Τη Συμφωνία επικρότησαν όλα τα ισχυρά ξένα κέντρα, ενώ τα χέρια τους τρίβουν και οι εγχώριοι οικονομικοί κύκλοι (π.χ. ΣΕΒ).
Ο ΟΣΕ για όσους παρακολουθούν τα ΜΜΕ, αλλά και με βάση τα διάφορα προγράμματα (π.χ. ΠΣΑ) βρίσκεται στο κέντρο του ενδιαφέροντος στο πλαίσιο της προώθησης των ιδιωτικοποιήσεων και γενικότερα «αντιμεταρρυθμίσεων».
Δεδομένα για τα ελλείμματα τις τελευταίες δεκαετίες.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΣΕ , 1985-2008
εκ. ευρώ ΑΠΟΠΛΗΘΩΡΙΣΤΗΣ ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΤΙΜΕΣ 2008(εκ. ευρώ)
1985 -46,72 0,14 -328,98
1990 -132,00 0,32 -417,60
1995 -246,78 0,60 -408,15
2000 -400,15 0,77 -522,55
2005 -596,17 0,90 -658,83
2008 -601,09 1,00 -601,09
ΠΗΓΗ: ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ (Επεξεργασία Ν. Γεωργακάκης)
Οι εργαζόμενοι εκτιμούν το έλλειμμα 2008 ακόμη μεγαλύτερο (πάνω από 1 δισ.), όμως το κύριο δεν είναι το ακριβές μέγεθος όσο οι αιτίες που το γεννούν.
Τι παρατηρούμε από τον πίνακα: Τα ελλείμματα του ΟΣΕ αυξάνονται διαχρονικά από το 1985 ώς σήμερα και μάλιστα όχι μόνο σε τρέχουσες τιμές αλλά και σταθερές (έτος βάσης 2008) με εξαίρεση το 2008. Τι επισημαίνουμε. Ότι εδώ και περίπου 25 χρόνια, ενώ για να ορθοποδήσει ο ΟΣΕ, για να μειωθούν τα ελλείμματα, γίνονται, υποτίθεται, προγράμματα εξυγίανσης που υποτίθεται εφαρμόζουν οι δεκάδες αρμόδιοι υπουργοί και διοικητές, όμως η οικονομική κατάσταση επιδεινώνεται.
Το ερώτημα λοιπόν που γεννάται είναι το εξής: Ο ΟΣΕ τον οποίο συνεχώς επικρίνουν πολιτικοί δημοσιογράφοι κ.λπ. είναι κάποιο αόρατο φάντασμα; Ποιος ευθύνεται για το έλλειμμά του. Μήπως οι εργαζόμενοι του; Αυτό αφήνεται αναπάντητο, για να δυσφημίζεται και να ανοίξει ο δρόμος για τα σχέδια ιδιωτικοποίησής του. Οι κυβερνήσεις δεν έχουν την τσίπα να παραδεχτούν ότι για την πορεία του ΟΣΕ ευθύνονται οι ίδιες με την πολιτική τους και οι διοικήσεις τους με τη διαχείριση που άσκησαν.
Πού οφείλονται τα ελλείμματα, τι έγινε με την ανάπτυξη του σιδηρόδρομου
- Για την κυβέρνηση, σήμερα, δεν χρειάζονται πολλές εξηγήσεις. Αναφέρει ότι ο ΟΣΕ (συνολικά ο δημόσιος τομέας) είναι ο μεγάλος ασθενής και έτσι ξεμπερδεύει. Όμως τα προηγούμενα χρόνια δεν έκανε μόνο αφορισμούς. Τουλάχιστον στα λόγια και στα χαρτιά εφαρμοζόταν προγράμματα «εξυγίανσης». Στην πράξη όμως ούτε ανάπτυξη ούτε βελτίωση των οικονομικών είδαμε γιατί δεν υπήρχε πολιτική βούληση για πραγματική εξυγίανση. Έτσι έρχονται σήμερα οι ίδιες οι δυνάμεις που κυβέρνησαν, σε συγχορδία με τους εκπρόσωπους της οικονομικής ολιγαρχίας και κατηγορούν τον ΟΣΕ. Είναι να τρελαίνεται κανείς όταν ακούει ανθρώπους των δύο μεγάλων κομμάτων που έχουν κυβερνήσει να μιλούν για άρρωστο ΟΣΕ ή για άρρωστο δημόσιο τομέα. Μα αφού εσείς τον διοικήσατε ποιον κατηγορείτε; Αν είστε ανίκανοι εσείς, πρέπει να πάτε στα σπίτια σας και να αναλάβουν τον ΟΣΕ άλλοι διοικητές ικανοί και χρήσιμοι, άλλες πολιτικές δυνάμεις που να νοιάζονται για τον δημόσιο πλούτο και όχι για το πώς να τον ξεπουλήσουν το γρηγορότερο. Οι δυνάμεις που έφεραν ώς εδώ τον ΟΣΕ οφείλουν να απολογηθούν για τα έργα τους.
Οι πολιτικές που ευθύνονται για το έλλειμμα
Οι ευθύνες σχετίζονται με τη νεοφιλελεύθερη, αντιαναπτυξιακή, πελατειακή πολιτική που ασκήθηκε, θέτοντας πάνω από όλα την εξυπηρέτηση ιδιωτικών συμφερόντων και «ημετέρων». Οι ελληνικές κυβερνήσεις των τελευταίων δεκαετιών οφείλουν να απαντήσουν:
- Ποια η ανταπόκριση των κυβερνήσεων στις νομοθετημένες υποχρεώσεις τους; Μέχρι το 2004, που διαθέτουμε στοιχεία, τα χρέη του κράτους προς τον ΟΣΕ λόγω της μη τήρησης νομοθετημένων υποχρεώσεων του είναι 3,8 δισ. ευρώ. Από το 2003 έως και σήμερα το Δημόσιο δεν έχει καταβάλλει ούτε 1 ευρώ στον ΟΣΕ για κάλυψη έστω μέρους των υποχρεώσεων του.
- Γιατί τέτοιες μεγάλες καθυστερήσεις σε έργα όπως η ολοκλήρωση του Προαστιακού Πειραιά - Αθήνα - Κιάτο - Χαλκίδα - Αεροδρόμιο και η ολοκληρωμένη σηματοδότηση, φωτοσήμανση, καθώς και στον άξονα ΠΑΘΕΠ που παραπέμπεται για το 2020.
- Ποιος ευθύνεται για την καθυστέρηση συνολικά της σιδηροδρομικής υποδομής, των αναπτυξιακών έργων που αφορούν τον σιδηρόδρομο με συνέπεια τεράστια απώλεια εσόδων;
- Γιατί από το 1986 ο ΟΣΕ άρχισε να επιβαρύνεται και με το κόστος επενδύσεων στην υποδομή με συνέπεια να αναγκάζεται σε υπέρογκα δάνεια και υπέρογκα τοκοχρεωλύσια.
- Ποιος ευθύνεται που ο ΟΣΕ, σε αντίθεση με τις υπόλοιπες εταιρείες μεταφορών ιδιωτικές ή δημόσιες, έχει την ευθύνη συντήρησης - φύλαξης των υποδομών (γραμμής).
- Γιατί πραγματοποιήθηκαν, χωρίς καμία μελέτη, κυριολεκτικά στο πόδι τόσο πολλές οργανωτικές μεταβολές με πολυάριθμες θυγατρικές, διοικήσεις προκαλώντας σημαντική αύξηση της δαπάνης λειτουργίας και απαξίωση του ΟΣΕ;
- Ποιος ευθύνεται για τις προγραμματικές συμφωνίες που υπογράφηκαν το 1997 έγιναν κάτω από την καθοδήγηση των προμηθευτών (Siemens κ.ά.) και εξυπηρέτησαν τις δικές τους ανάγκες.
- Ποια τελικά η έγνοια των κυβερνήσεων για ένα μέσο μεταφοράς που συνιστά το φθηνότερο και ενεργειακά αποδοτικότερο μέσο μετακίνησης.
Ποιος ευθύνεται για το πάρτυ της διαφθοράς, με προμήθειες που ανατίθενται με αδιαφανείς διαδικασίες;
Συμπέρασμα-Προοπτική
Τα ρητορικά ερωτήματα επιβεβαιώνουν τη θέση μας. Ο ΟΣΕ δεν είναι κάποια υπεράνω πολιτικών, επιχείρηση που δημιουργεί ελλείμματα έτσι από μόνη της. Τα ελλείμματα τα προκάλεσαν πολιτικές που εφήρμοσαν οι κυβερνήσεις τόσο του ΠΑΣΟΚ όσο και της Ν.Δ. Και είναι προκλητικό να χύνουν κροκοδείλια δάκρυα εκείνοι που έφεραν τον ΟΣΕ στην δυσμενή οικονομική κατάσταση. Το ερώτημα βεβαίως σήμερα, είναι με ποια μέτρα θα εξυγιανθεί πραγματικά και θα λειτουργήσει σε όφελος της κοινωνίας και της ανάπτυξης ο ΟΣΕ. Το μέλλον του ΟΣΕ και της οικονομίας θα επηρεαστούν δυσμενώς αν και ο ΟΣΕ περάσει στα χέρια των ιδιωτών που για το μόνο που θα νοιαστούν είναι το ίδιο και μόνο όφελος.
Πουλώντας τα φιλέτα του (π.χ. εμπορευματικές μεταφορές) ο ΟΣΕ θα είναι ακόμα πιο ελλειμματικός, θα γίνει ακόμα πιο προβληματικός παρά το γεγονός ότι τα τιμολόγια θα αυξηθούν.
Αν δεν ανατραπεί σήμερα η πολιτική του δικομματισμού, η πολιτική του νεοφιλελευθερισμού, σε μια σοσιαλιστική προοπτική ο δρόμος θα είναι αδιέξοδος.
ΑΥΓΗ Ημερομηνία δημοσίευσης: 04/05/2010
Του Νίκου Γεωργακάκη
Στην προχθεσινή συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης και της λεγόμενης τρόικας (Ε.Ε. - ΕΚΤ - ΔΝΤ) περιλαμβάνονται αφενός σκληρά και επώδυνα φορολογικά και εισοδηματικά μέτρα και αφετέρου διαρθρωτικά μέτρα όπως η παραπέρα εκποίηση σημαντικών δημόσιων φορέων στους κλάδους των μεταφορών, της Ενέργειας, τις τηλεπικοινωνίες, προώθηση των ΣΔΙΤ κ.λπ.
Τη Συμφωνία επικρότησαν όλα τα ισχυρά ξένα κέντρα, ενώ τα χέρια τους τρίβουν και οι εγχώριοι οικονομικοί κύκλοι (π.χ. ΣΕΒ).
Ο ΟΣΕ για όσους παρακολουθούν τα ΜΜΕ, αλλά και με βάση τα διάφορα προγράμματα (π.χ. ΠΣΑ) βρίσκεται στο κέντρο του ενδιαφέροντος στο πλαίσιο της προώθησης των ιδιωτικοποιήσεων και γενικότερα «αντιμεταρρυθμίσεων».
Δεδομένα για τα ελλείμματα τις τελευταίες δεκαετίες.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΣΕ , 1985-2008
εκ. ευρώ ΑΠΟΠΛΗΘΩΡΙΣΤΗΣ ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΤΙΜΕΣ 2008(εκ. ευρώ)
1985 -46,72 0,14 -328,98
1990 -132,00 0,32 -417,60
1995 -246,78 0,60 -408,15
2000 -400,15 0,77 -522,55
2005 -596,17 0,90 -658,83
2008 -601,09 1,00 -601,09
ΠΗΓΗ: ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ (Επεξεργασία Ν. Γεωργακάκης)
Οι εργαζόμενοι εκτιμούν το έλλειμμα 2008 ακόμη μεγαλύτερο (πάνω από 1 δισ.), όμως το κύριο δεν είναι το ακριβές μέγεθος όσο οι αιτίες που το γεννούν.
Τι παρατηρούμε από τον πίνακα: Τα ελλείμματα του ΟΣΕ αυξάνονται διαχρονικά από το 1985 ώς σήμερα και μάλιστα όχι μόνο σε τρέχουσες τιμές αλλά και σταθερές (έτος βάσης 2008) με εξαίρεση το 2008. Τι επισημαίνουμε. Ότι εδώ και περίπου 25 χρόνια, ενώ για να ορθοποδήσει ο ΟΣΕ, για να μειωθούν τα ελλείμματα, γίνονται, υποτίθεται, προγράμματα εξυγίανσης που υποτίθεται εφαρμόζουν οι δεκάδες αρμόδιοι υπουργοί και διοικητές, όμως η οικονομική κατάσταση επιδεινώνεται.
Το ερώτημα λοιπόν που γεννάται είναι το εξής: Ο ΟΣΕ τον οποίο συνεχώς επικρίνουν πολιτικοί δημοσιογράφοι κ.λπ. είναι κάποιο αόρατο φάντασμα; Ποιος ευθύνεται για το έλλειμμά του. Μήπως οι εργαζόμενοι του; Αυτό αφήνεται αναπάντητο, για να δυσφημίζεται και να ανοίξει ο δρόμος για τα σχέδια ιδιωτικοποίησής του. Οι κυβερνήσεις δεν έχουν την τσίπα να παραδεχτούν ότι για την πορεία του ΟΣΕ ευθύνονται οι ίδιες με την πολιτική τους και οι διοικήσεις τους με τη διαχείριση που άσκησαν.
Πού οφείλονται τα ελλείμματα, τι έγινε με την ανάπτυξη του σιδηρόδρομου
- Για την κυβέρνηση, σήμερα, δεν χρειάζονται πολλές εξηγήσεις. Αναφέρει ότι ο ΟΣΕ (συνολικά ο δημόσιος τομέας) είναι ο μεγάλος ασθενής και έτσι ξεμπερδεύει. Όμως τα προηγούμενα χρόνια δεν έκανε μόνο αφορισμούς. Τουλάχιστον στα λόγια και στα χαρτιά εφαρμοζόταν προγράμματα «εξυγίανσης». Στην πράξη όμως ούτε ανάπτυξη ούτε βελτίωση των οικονομικών είδαμε γιατί δεν υπήρχε πολιτική βούληση για πραγματική εξυγίανση. Έτσι έρχονται σήμερα οι ίδιες οι δυνάμεις που κυβέρνησαν, σε συγχορδία με τους εκπρόσωπους της οικονομικής ολιγαρχίας και κατηγορούν τον ΟΣΕ. Είναι να τρελαίνεται κανείς όταν ακούει ανθρώπους των δύο μεγάλων κομμάτων που έχουν κυβερνήσει να μιλούν για άρρωστο ΟΣΕ ή για άρρωστο δημόσιο τομέα. Μα αφού εσείς τον διοικήσατε ποιον κατηγορείτε; Αν είστε ανίκανοι εσείς, πρέπει να πάτε στα σπίτια σας και να αναλάβουν τον ΟΣΕ άλλοι διοικητές ικανοί και χρήσιμοι, άλλες πολιτικές δυνάμεις που να νοιάζονται για τον δημόσιο πλούτο και όχι για το πώς να τον ξεπουλήσουν το γρηγορότερο. Οι δυνάμεις που έφεραν ώς εδώ τον ΟΣΕ οφείλουν να απολογηθούν για τα έργα τους.
Οι πολιτικές που ευθύνονται για το έλλειμμα
Οι ευθύνες σχετίζονται με τη νεοφιλελεύθερη, αντιαναπτυξιακή, πελατειακή πολιτική που ασκήθηκε, θέτοντας πάνω από όλα την εξυπηρέτηση ιδιωτικών συμφερόντων και «ημετέρων». Οι ελληνικές κυβερνήσεις των τελευταίων δεκαετιών οφείλουν να απαντήσουν:
- Ποια η ανταπόκριση των κυβερνήσεων στις νομοθετημένες υποχρεώσεις τους; Μέχρι το 2004, που διαθέτουμε στοιχεία, τα χρέη του κράτους προς τον ΟΣΕ λόγω της μη τήρησης νομοθετημένων υποχρεώσεων του είναι 3,8 δισ. ευρώ. Από το 2003 έως και σήμερα το Δημόσιο δεν έχει καταβάλλει ούτε 1 ευρώ στον ΟΣΕ για κάλυψη έστω μέρους των υποχρεώσεων του.
- Γιατί τέτοιες μεγάλες καθυστερήσεις σε έργα όπως η ολοκλήρωση του Προαστιακού Πειραιά - Αθήνα - Κιάτο - Χαλκίδα - Αεροδρόμιο και η ολοκληρωμένη σηματοδότηση, φωτοσήμανση, καθώς και στον άξονα ΠΑΘΕΠ που παραπέμπεται για το 2020.
- Ποιος ευθύνεται για την καθυστέρηση συνολικά της σιδηροδρομικής υποδομής, των αναπτυξιακών έργων που αφορούν τον σιδηρόδρομο με συνέπεια τεράστια απώλεια εσόδων;
- Γιατί από το 1986 ο ΟΣΕ άρχισε να επιβαρύνεται και με το κόστος επενδύσεων στην υποδομή με συνέπεια να αναγκάζεται σε υπέρογκα δάνεια και υπέρογκα τοκοχρεωλύσια.
- Ποιος ευθύνεται που ο ΟΣΕ, σε αντίθεση με τις υπόλοιπες εταιρείες μεταφορών ιδιωτικές ή δημόσιες, έχει την ευθύνη συντήρησης - φύλαξης των υποδομών (γραμμής).
- Γιατί πραγματοποιήθηκαν, χωρίς καμία μελέτη, κυριολεκτικά στο πόδι τόσο πολλές οργανωτικές μεταβολές με πολυάριθμες θυγατρικές, διοικήσεις προκαλώντας σημαντική αύξηση της δαπάνης λειτουργίας και απαξίωση του ΟΣΕ;
- Ποιος ευθύνεται για τις προγραμματικές συμφωνίες που υπογράφηκαν το 1997 έγιναν κάτω από την καθοδήγηση των προμηθευτών (Siemens κ.ά.) και εξυπηρέτησαν τις δικές τους ανάγκες.
- Ποια τελικά η έγνοια των κυβερνήσεων για ένα μέσο μεταφοράς που συνιστά το φθηνότερο και ενεργειακά αποδοτικότερο μέσο μετακίνησης.
Ποιος ευθύνεται για το πάρτυ της διαφθοράς, με προμήθειες που ανατίθενται με αδιαφανείς διαδικασίες;
Συμπέρασμα-Προοπτική
Τα ρητορικά ερωτήματα επιβεβαιώνουν τη θέση μας. Ο ΟΣΕ δεν είναι κάποια υπεράνω πολιτικών, επιχείρηση που δημιουργεί ελλείμματα έτσι από μόνη της. Τα ελλείμματα τα προκάλεσαν πολιτικές που εφήρμοσαν οι κυβερνήσεις τόσο του ΠΑΣΟΚ όσο και της Ν.Δ. Και είναι προκλητικό να χύνουν κροκοδείλια δάκρυα εκείνοι που έφεραν τον ΟΣΕ στην δυσμενή οικονομική κατάσταση. Το ερώτημα βεβαίως σήμερα, είναι με ποια μέτρα θα εξυγιανθεί πραγματικά και θα λειτουργήσει σε όφελος της κοινωνίας και της ανάπτυξης ο ΟΣΕ. Το μέλλον του ΟΣΕ και της οικονομίας θα επηρεαστούν δυσμενώς αν και ο ΟΣΕ περάσει στα χέρια των ιδιωτών που για το μόνο που θα νοιαστούν είναι το ίδιο και μόνο όφελος.
Πουλώντας τα φιλέτα του (π.χ. εμπορευματικές μεταφορές) ο ΟΣΕ θα είναι ακόμα πιο ελλειμματικός, θα γίνει ακόμα πιο προβληματικός παρά το γεγονός ότι τα τιμολόγια θα αυξηθούν.
Αν δεν ανατραπεί σήμερα η πολιτική του δικομματισμού, η πολιτική του νεοφιλελευθερισμού, σε μια σοσιαλιστική προοπτική ο δρόμος θα είναι αδιέξοδος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου